Rynek pracy w Polsce, podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej, przechodzi wyraźne zmiany. Wpływają na niego nowe technologie, sztuczna inteligencja, zielona transformacja, nowe modele pracy i demografia. Nie oznacza to, że dotychczasowe zawody znikną z dnia na dzień. Raczej zmienia się zapotrzebowanie na konkretne umiejętności, a pracodawcy coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na doświadczenie, lecz także na gotowość do uczenia się i dostosowywania do nowych warunków.
Zróżnicowanie regionalne rynku pracy i możliwości zatrudnienia
Dla osób z doświadczeniem migracji ma to bardzo praktyczne znaczenie. Polska nadal pozostaje krajem o dużym zapotrzebowaniu na pracowników i pracowniczki z zagranicy. Znalezienie pierwszej pracy nie zawsze wystarcza, aby poczuć się pewnie na rynku. Coraz ważniejsze staje się pytanie o to, które branże i zawody dają szansę na stabilność, lepsze warunki i dalszy rozwój.
Bezrobocie rejestrowane w Polsce utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie — w kwietniu 2026 roku wynosiło 6%. Sytuacja różni się jednak w zależności od regionu. Najłatwiej o pracę jest zwykle w dużych ośrodkach miejskich i regionach o silniejszej gospodarce, takich jak Warszawa, Poznań, Katowice, Wrocław czy Kraków. Potwierdza to również rozmieszczenie pracowników z zagranicy. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w październiku 2025 roku co piąty cudzoziemiec wykonujący pracę w Polsce mieszkał w Warszawie i jej najbliższych okolicach. Nie oznacza to jednak, że poza dużymi miastami nie ma możliwości zatrudnienia. W wielu mniejszych miejscowościach pracodawcy również poszukują rąk do pracy, zwłaszcza w produkcji, transporcie, opiece, budownictwie, usługach i rolnictwie.
Cudzoziemcy i cudzoziemki na rynku pracy a gospodarka
W ostatniej dekadzie Polska wyraźnie zmieniła swoją rolę migracyjną. Do niedawna wiele osób wyjeżdżało stąd do pracy za granicę, teraz jest państwem przyjmującym coraz większą liczbę pracowników z innych krajów. Pracę w Polsce wykonuje ponad 1,3 miliona osób cudzoziemskich. Ich obecność jest ważna nie tylko ze względu na bieżące potrzeby firm, lecz także z powodu demografii. Społeczeństwo się starzeje, a liczba osób w wieku produkcyjnym będzie w kolejnych latach maleć. Polski Instytut Ekonomiczny szacuje, że do 2035 roku liczba pracujących w Polsce może zmniejszyć się o 2,1 miliona osób. Oznacza to, że zapotrzebowanie na pracowników z zagranicy nie jest zjawiskiem chwilowym, lecz jednym z elementów długoterminowej odpowiedzi na potrzeby gospodarki.
W jakich branżach występują niedobory kadrowe?
Zapotrzebowanie na pracowników i pracowniczki z zagranicy pozostaje wysokie, ale nie przekłada się automatycznie na łatwy dostęp do każdej pracy ani na warunki zgodne z oczekiwaniami kandydatów i kandydatek. Rynek pracy staje się coraz bardziej wymagający. Pracodawcy nadal zgłaszają braki kadrowe, ale jednocześnie częściej szukają osób z konkretnymi kwalifikacjami, doświadczeniem, znajomością języka albo gotowością do przyuczenia się do zawodu.
Dostęp do zawodów: możliwości i bariery
Największe szanse zatrudnienia nadal występują w sektorach, w których brakuje rąk do pracy. Dotyczy to między innymi przemysłu, transportu, logistyki, budownictwa, usług, gastronomii, opieki, ochrony zdrowia i edukacji. Widać to również w statystykach dotyczących legalizacji pracy cudzoziemców. W 2025 roku najwięcej dokumentów legalizujących pracę dotyczyło przetwórstwa przemysłowego, transportu i gospodarki magazynowej, usług administrowania i wspierających, w tym agencji pracy tymczasowej, oraz budownictwa. Jednocześnie najczęściej były to stanowiska pracowników wykonujących prace proste, robotników przemysłowych i rzemieślników oraz operatorów i monterów maszyn. Specjaliści stanowili niewielką część tej grupy.
Te dane dobrze pokazują ważne zjawisko: cudzoziemcy często znajdują zatrudnienie tam, gdzie braki kadrowe są największe, ale nie zawsze jest to praca odpowiadająca ich rzeczywistym kwalifikacjom. Dla wielu osób pierwsza praca po przyjeździe do Polski jest sposobem na wejście na rynek, zdobycie stabilności i niezależności finansowej. Nie musi jednak wyznaczać dalszej ścieżki zawodowej.
Zgodnie z Barometrem Zawodów największy rozdźwięk między zapotrzebowaniem pracodawców a dostępnością kandydatów w 2026 roku występuje przede wszystkim w zawodach technicznych, medycznych, opiekuńczych, edukacyjnych oraz związanych z transportem, budownictwem i energetyką. Poszukiwane są osoby między innymi na stanowiska: kierowców, elektryków, monterów, magazynierów, spawaczy, pracowników budowlanych, pielęgniarek, opiekunów osób starszych, a także lekarze i lekarki, nauczyciele i nauczycielki oraz psycholodzy i psycholożki. Warto jednak pamiętać, że „zawód deficytowy” nie zawsze oznacza łatwą ścieżkę wejścia na rynek pracy. W części profesji konieczne jest potwierdzenie kwalifikacji, znajomość języka polskiego, spełnienie wymogów formalnych albo uzyskanie odpowiednich uprawnień. Dotyczy to zwłaszcza zawodów medycznych, edukacyjnych i technicznych. Dlatego osoby, które mają doświadczenie zdobyte za granicą, powinny jak najwcześniej sprawdzić, czy ich kwalifikacje mogą być uznane w Polsce i jakie dokumenty będą potrzebne.
Nowe kompetencje na rynku pracy
Zmieniają się także umiejętności, których oczekują pracodawcy. Automatyzacja i cyfryzacja będą ograniczać znaczenie niektórych prostych, powtarzalnych zadań, szczególnie tam, gdzie praca opiera się na rutynowych czynnościach. Jednocześnie rośnie znaczenie kompetencji, których technologia nie zastępuje tak łatwo: komunikacji, odpowiedzialności, samodzielności, współpracy, rozwiązywania problemów i gotowości do uczenia się. Coraz ważniejsze są również podstawowe kompetencje cyfrowe, umiejętność korzystania z narzędzi technologicznych, analiza informacji oraz zdolność dostosowania się do nowych sposobów organizacji pracy.
W przypadku cudzoziemców i cudzoziemek szczególne znaczenie ma także język. Nie zawsze od początku wymagana jest bardzo dobra znajomość polskiego, zwłaszcza w pracy produkcyjnej czy magazynowej. W dłuższej perspektywie jednak ta sprawa często decyduje o możliwości awansu, zmianie stanowiska, kontakcie z klientami, pracy w administracji, edukacji, ochronie zdrowia czy zarządzaniu zespołem. Nawet stopniowa nauka języka może więc realnie zwiększyć bezpieczeństwo zawodowe i otworzyć drogę do lepszej pracy.
Jak zaplanować stabilną karierę zawodową w Polsce?
Rozwój zawodowy po przyjeździe do Polski jest możliwy, choć często wymaga czasu i świadomego działania. Warto dokumentować swoje doświadczenie zawodowe, korzystać z poradnictwa zawodowego, sprawdzać możliwości uznania dyplomów i szukać szkoleń, które mogą pomóc w przejściu na lepsze stanowisko. Praca poniżej kwalifikacji może być pierwszym etapem adaptacji na rynku, ale nie musi oznaczać rezygnacji z wcześniejszego zawodu ani dalszych ambicji zawodowych.
Polski rynek pracy będzie nadal potrzebował migrantów. Największe szanse na stabilne zatrudnienie, rozwój i awans będą miały jednak te osoby, które łączą swoje dotychczasowe doświadczenie z gotowością do nauki, znajomością języka i podstawowymi kompetencjami cyfrowymi. W zmieniającej się gospodarce coraz ważniejsze będzie nie tylko znalezienie pierwszej pracy, ale także budowanie takiej ścieżki zawodowej, która daje większą niezależność, bezpieczeństwo i możliwość rozwoju.
Potrzebujesz wsparciu w szukaniu pracy, podnoszeniu kwalifikacji, zmianie ścieżki kariery? Możesz skorzystać z bezpłatnych konsultacji zawodowych w Fundacji Ocalenie. Zapraszamy do Centrum Pomocy Cudzoziemcom przy ulicy Kruczej 6/14a w Warszawie.
Nadia Winiarska – absolwentka politologii na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów podyplomowych w Ośrodku Badań nad Migracjami UW. Wicedyrektorka Departamentu Pracy w Konfederacji Lewiatan, gdzie zajmuje się rynkiem pracy, zatrudnieniem oraz prawem migracyjnym. Na co dzień analizuje przepisy i praktyczne wyzwania związane z podejmowaniem przez cudzoziemców pracy w Polsce. Współpracuje z pracodawcami, administracją publiczną i organizacjami zajmującymi się migracją, wyjaśniając, jak zmiany w prawie i procedurach wpływają zarówno na firmy, jak i osoby z doświadczeniem migracji.
Artykuł powstał w ramach Projektu FAMI.02.01-IZ.00-0087/25: „Razem na rzecz spójności społecznej. Długotrwała integracja osób cudzoziemskich w społeczeństwie przyjmującym”. Czas trwania Projektu: 01.01.2026 – 31.12.2028.

